Wolne licencje – Creative Commons, GNU, open source

 

cc-by-sa_icon
Foto: Creative Commons. 

 

Każdy z nas może stworzyć swoją licencję lub udostępniać utwory z zastosowaniem dostępnych licencji. Jedynym warunkiem skuteczności takiego rozwiązania jest jego zgodność z obowiązującym prawem.

Ważne jest, aby zapoznać się z treścią licencji, na podstawie której udostępniamy utwory nasze lub osób trzecich, tak aby nie narazić się na ewentualną odpowiedzialność lub aby móc chronić swoją twórczość.

Twórcą koncepcji wolnego oprogramowania (w konsekwencji wolnych licencji) jest Richard Stallman. Ten programista uznał, że aby uznać licencję za wolną należy wziąć pod uwagę to, czy respektuje cztery poniższe wolności:

Dostęp Mam prawo do zapoznania się z utworem (czyli utwór musi być jakoś rozpowszechniony)
Rozpowszechnianie Mam prawo do swobodnego rozpowszechniania kopii utworu
Adaptacja Mam prawo do tworzenia utworów zależnych na własne potrzeby
Rozpowszechnianie adaptacji Mam prawo do swobodnego rozpowszechniania utworów zależnych (czyli mam prawo do pomagania innym)

GNU General Public License

Jedną z najstarszych wolnych licencji jest licencja GNU GPL (GNU General Public License) wykorzystywana w dystrybucji wolnego oprogramowania. Stworzona została przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena w 1989 roku. Inną taką licencją jest GFDL (GNU Free Documentation License). Ale w praktyce były trudne do efektywnego użycia i rzadko są stosowane.

CREATIVE COMMONS

Creative Commons to zbiór wzorców umów licencyjnych, które umożliwiają udostępnianie utworu pod określonymi warunkami. Zwykle te licencje przedstawiane są w sposób ustandaryzowany za pomocą ikon.

Creative Commons nie stosuje się do licencjonowania oprogramowania i dla niego zaleca się licencje Free Software Foundation albo Open Source Initiative.

Dostępne są 4 rodzaje licencji (występujące w 6 kombinacjach), które umożliwiają kopiowanie, dystrybucję, wyświetlanie i użytkowanie utworu pod warunkiem: Czytaj dalej Wolne licencje – Creative Commons, GNU, open source

Gdzie szukać darmowych zdjęć? Po 20 latach odwilż w domenie publicznej

 

pdmonet-a41391
Zdjęcie: Kobieta z parasolem, Claude Monet, 1875, CCO, domena publiczna.

Z dniem 1 stycznia 2019 roku do domeny publicznej przeszły utwory z 1923 roku.

Czym jest domena publiczna?

Domena publiczna to zbiór utworów, które z różnych względów nie są objęte ochroną i można dowolnie z nich korzystać. Takie utwory mogły nigdy nie korzystać z ochrony albo prawa te już wygasły. W domenie publicznej znajdują się zarówno dzieła literackie, jak i dzieła plastycznych (obrazy, rysunki, zdjęcia) oraz utwory muzyczne i audiowizualne.

Rozwój koncepcji dot. domeny publicznej

Początków założeń dla domeny publicznej szukać można już w starożytnym Rzymie, gdzie istniała kategoria „rzeczy, których nie można posiadać na własność”. W XVIII-wiecznym Statucie Anny z 1710 roku wskazano, że po 14 latach od publikacji autor tracił prawo do dzieła.

W 2010 roku opublikowano „Manifest Domeny Publicznej”, gdzie wyjaśniono

„domena publiczna leży u podstaw naszej świadomości, wyrażonej przez wspólnotę wiedzy i kultury. Jest surowcem, dzięki któremu tworzymy nową wiedzę i dzieła kultury (…) jest niezbędna dla zapewnienia społecznego i ekonomicznego dobrobytu naszych społeczeństw”.

Prawo a domena publiczna

W polskim prawie, termin domena publiczna nie istnieje. Przyjąć można, że w domenie publicznej znajdują się następujące rodzaje utworów:

  • utwory nigdy nie były przedmiotem prawa autorskiego ze względu na czas, w którym powstały

  • wygasły do nich autorskie prawa majątkowe, gdyż minęło już 70 lat od śmierci ich autora, ostatniego ze współautorów, daty rozpowszechnienia lub daty ustalenia utworu

  •  dokumenty i materiały urzędowe

  • nie są wytworem ludzkiej pracy np. eksponaty geologiczne.

Zgodnie polską ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 roku:

Autorskie prawa majątkowe wygasną z upływem lat 70 (z wyjątkami wskazanymi w ustawie): Czytaj dalej Gdzie szukać darmowych zdjęć? Po 20 latach odwilż w domenie publicznej

Fake news – jak z nim walczyć?

fake-1903774_1280

CZYM SĄ FAKE NEWSY?

Pomimo, że nie przyjęła się żadna definicja fake newsów, to ogólnie można je określić jako nieprawdziwe wiadomości lub inaczej formę przekazywania informacji, która opiera się na celowej dezinformacji lub oszustwie, rozprzestrzenianej poprzez drukowane i nadawcze serwisy informacyjne, media elektroniczne czy serwisy społecznościowe. Informacje te są pisane i publikowane w celu wprowadzenia w błąd, albo w celu uzyskania finansowych lub politycznych korzyści. Często stosują chwytliwe nagłówki w celu zwrócenia możliwie dużej uwagi.

Natomiast według Komisji Europejskiej:

  • dezinformacja to możliwe do zweryfikowania nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd informacje – tworzone, przedstawiane i rozpowszechniane w celu uzyskania korzyści gospodarczych lub wprowadzenia w błąd opinii publicznej, które mogą wyrządzić szkodę publiczną.
  • Szkoda publiczna obejmuje zagrożenia dla demokratycznych procesów politycznych i kształtowania polityki oraz dla dóbr publicznych, takich jak ochrona zdrowia obywateli UE, środowisko naturalne lub bezpieczeństwo. Dezinformacja nie obejmuje: błędów sprawozdawczych, satyry i parodii ani wyraźnie oznaczonych stronniczych wiadomości i komentarzy.

Należy rozróżnić nieprawdziwe i wprowadzające w błąd fałszywe wiadomości od satyry lub parodii, która jest przeznaczona dla humoru, ale nie ma na celu wprowadzenia odbiorców w błąd.

JAK ROZPOZNAĆ FAKE NEWS?

Czytaj dalej Fake news – jak z nim walczyć?

Hejt internetowy – jak się przed nim bronić?

bricks-brickwall-brickwork-1092364.jpg

HEJT – MOWA NIENAWIŚCI

Hejt internetowy (z ang. hate speech), inaczej mowa nienawiści, to bezpodstawne obrażanie oraz wulgarne i agresywne komentowanie. Hejter nie ma zamiaru zmieniać opinii innych, kieruje często argumenty ad personam i jego wypowiedzi mają wydżwięk wyjątkowo negatywny.

Hejt może dotyczyć zarówno osób publicznych, w tym gwiazd showbiznesu, jak wszystkich innych, w tym dzieci i młodzież. Hejt internetowy może oprócz osob fizycznych dotyczyć również osób prawnych (przedsiębiorstw, stowarzyszeń, fundacji itd).

Do hejtu dochodzi często w wystawianych recenzjach lub opiniach przedsiębiorstwom, towarom lub usługom. Należy w takim przypadku odróżnić (dozwoloną) opinię krytyczną od hejtu.

W polskiej rzeczywistości praktycznie tylko ludzie świata showbiznesu, mediów i polityki decydują się na podejmowanie kroków prawnych wobec hejterów.

Pamiętać należy, że każdemu przysługują te same prawa, a podstawowym problemem w tym względzie pozostaje powszechne ignorowanie zachowań określanych jako hejt internetowy. Często wystarczy zgłoszenie tego faktu organom ścigania albo zwrócenie się o pomoc do prawnika.

KOGO DOTYCZY PROBLEM HEJTU?

Czytaj dalej Hejt internetowy – jak się przed nim bronić?

Nowy Rok 2019 z blogiem „Cyberlaw by Judyta”

1-kopia 2

ŻYCZENIA NOWOROCZNE 2019

Najlepsze życzenia noworoczne składam wszystkim Czytelnikom bloga „Cyberlaw by Judyta” i już teraz zapewniam, że będę Wam przekazywała coraz częściej dawkę merytorycznej wiedzy o  cyberprawie. Niedługo nowa odsłona bloga. Na początek nowy wpis „Hejt internetowy – jak się przed nim bronić?”.

Wszelkiej pomyślności w 2019 roku życzę moim Czytelnikom !!!

A co nas czeka w świecie nowych technologii w 2019 roku?

Klasycznie odpowiem, że trudno odpowiedzieć na to pytanie ze względu na specyfikę i ogromną zmienność świata nowych technologii, ale wśród bardzo prawdopodobnych można wskazać:

  • rozstrzygnięcie ostatecznego kształtu reformy prawa autorskiego,
  • dalsze wdrażanie sieci 5G,
  • nowe i modyfikacje aktualnych zagrożeń dla cyberbezpieczeństwa,
  • dalszy rozwój sztucznej inteligencji i Internetu Rzeczy.

Miejmy nadzieję, że 2019 rok pozytywnie nas zaskoczy!

Dnia, 1 stycznia 2019 roku

Słów kilka o Blockchainie, postępie technologicznym i prawie

shutterstock_610097309.jpg
Wszyscy się zastanawiają, skąd to powszechne zainteresowanie technologią Blockchain? Jakie daje ona możliwości? Gdzie może być zastosowana i co ma wspólnego z Bitcoinem?

BLOCKCHAIN Z PERSPEKTYWY PRAWNIKA

W związku z tym, że od lat zajmuję się zawodowo, naukowo, ale też hobbystycznie nowymi technologiami, w szczególności zastosowaniem prawa w usługach finansowych i bankowych, regulacjami dotyczącymi systemów płatności, przestępstwami karno-gospodarczymi oraz ogólnie pojętą cyberprzestępczością, postanowiłam pokusić się o scharakteryzowanie technologii Blockchain z perspektywy prawa. Tę technologię analizuję już od 3 lat, podobnie jak zagadnienia związane ze sztuczną inteligencją i inne powiązane.

Czytaj dalej Słów kilka o Blockchainie, postępie technologicznym i prawie